Λούις Άρμστρονγκ

Ο πρέσβης της τζαζ – ο πρώτος μεγάλος σολίστας της τζαζ μουσικής

Ο Λούις Άρμστρονγκ γεννιέται στις 4 Αυγούστου 1901 στη Νέα Ορλεάνη των Ηνωμένων Πολιτειών, μια πόλη όπου συναντιούνται διαφορετικές μουσικές παραδόσεις και γεννιέται η τζαζ. Μεγαλώνει σε μια φτωχή γειτονιά, με τη μητέρα και τη γιαγιά του, ενώ ο πατέρας του απομακρύνεται από την οικογένεια. Από μικρός δουλεύει για να βοηθήσει τους δικούς του και ανακαλύπτει τη μουσική ακούγοντας μπάντες να παίζουν στους δρόμους, σε γιορτές και παρελάσεις.

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1912, ο Λούις παίρνει ένα πιστόλι του πατριού του και πυροβολεί στον δρόμο. Συλλαμβάνεται και οδηγείται στο Σπίτι για Έγχρωμα Παιδιά της Νέας Ορλεάνης (New Orleans Home for Colored Waifs), ένα ίδρυμα για παιδιά που χρειάζονται φροντίδα και υποστήριξη. Εκεί, ο δάσκαλος μουσικής Πίτερ Ντέιβις τού μαθαίνει να παίζει κορνέτα, ένα χάλκινο πνευστό όργανο που μοιάζει με την τρομπέτα. Ο Λούις εξασκείται με επιμονή και συμμετέχει στη μπάντα του ιδρύματος, ανακαλύπτοντας πως η μουσική μπορεί να γίνει σημαντικό κομμάτι της ζωής του.

Όταν επιστρέφει στη γειτονιά του, αρχίζει να παίζει σε τοπικές μπάντες και να μαθαίνει από έμπειρους μουσικούς. Ο Τζο «Κινγκ» Όλιβερ, ένας σημαντικός μουσικός της πρώιμης τζαζ, γίνεται μέντοράς του. Ο Άρμστρονγκ παίζει επίσης σε μουσικά συγκροτήματα που ταξιδεύουν με ποταμόπλοια στον Μισισιπή, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία και εξασκώντας καθημερινά το ταλέντο του. Θέλει, όμως, να εξελίξει τη μουσική του και να ανακαλύψει το δικό του προσωπικό ύφος.

Το 1922, ο Κινγκ Όλιβερ τον προσκαλεί στο Σικάγο για να παίξει στην Creole Jazz Band. Δύο χρόνια αργότερα, ο Άρμστρονγκ μετακινείται στη Νέα Υόρκη και συνεργάζεται με την ορχήστρα του Φλέτσερ Χέντερσον. Εκείνη την περίοδο παντρεύεται την πιανίστρια Λιλ Χάρντιν, η οποία τον ενθαρρύνει να αναπτύξει τη δική του μουσική ταυτότητα.

Το 1925, ο Άρμστρονγκ δημιουργεί το συγκρότημα Louis Armstrong and His Hot Five. Οι ηχογραφήσεις του με τους Hot Five και αργότερα τους Hot Seven, από το 1925 έως το 1928, θεωρούνται καθοριστικές για την εξέλιξη της τζαζ. Με την εκφραστική τρομπέτα του, τον ξεχωριστό ρυθμό και την ιδιαίτερη φωνή του, αναδεικνύει τη δύναμη του μουσικού που αυτοσχεδιάζει και δημιουργεί τη δική του μελωδία. Έτσι, συμβάλλει καθοριστικά στο να βρεθεί ο σολίστας στο επίκεντρο της τζαζ.

Στα επόμενα χρόνια, ο Άρμστρονγκ γίνεται ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους μουσικούς στον κόσμο. Ταξιδεύει σε πολλές χώρες και συστήνει την τζαζ σε ανθρώπους με διαφορετικές γλώσσες και πολιτισμούς. Το χαμόγελο, η χαρακτηριστική φωνή και η φιλική παρουσία του τον κάνουν αγαπητό σε εκατομμύρια ανθρώπους. Αποκαλείται «πρέσβης της τζαζ», καθώς συμβάλλει καθοριστικά στη διάδοση αυτής της μουσικής σε όλο τον κόσμο.

Το 1964, η ηχογράφησή του για το τραγούδι «Hello, Dolly!» φτάνει στην κορυφή του αμερικανικού πίνακα επιτυχιών, ξεπερνώντας ακόμη και τους Beatles. Το 1967 ηχογραφεί το «What a Wonderful World», ένα τραγούδι που υμνεί την ομορφιά του κόσμου και τις απλές καθημερινές στιγμές και συνδέεται για πάντα με τη φωνή του.
Ο Άρμστρονγκ χρησιμοποιεί και τη φήμη του για να εκφράσει την αντίθεσή του στον ρατσισμό. Το 1957, όταν μαύροι μαθητές αντιμετωπίζουν εμπόδια στην προσπάθειά τους να φοιτήσουν σε σχολείο στο Λιτλ Ροκ του Αρκάνσας, καταδικάζει δημόσια τη στάση των αρχών και επικρίνει τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών για την αντίδρασή του.

Προς το τέλος της ζωής του, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και περιορίζει τις εμφανίσεις του. Πεθαίνει στο σπίτι του, στο Κουίνς της Νέας Υόρκης, στις 6 Ιουλίου 1971, σε ηλικία 69 ετών. Η μουσική του, όμως, συνεχίζει να ακούγεται σε ολόκληρο τον κόσμο, καθώς συμβάλλει ώστε η τζαζ να εξελιχθεί σε μια παγκόσμια μουσική γλώσσα.
Ο Λούις Άρμστρονγκ μάς δείχνει πως η μουσική δεν είναι μόνο οι νότες μιας παρτιτούρας, αλλά και οι ιδέες, τα συναισθήματα και η προσωπική φωνή κάθε μουσικού.

Ο Άρμστρονγκ πίστευε και έλεγε συνέχεια ότι

Όλοι μπορούμε να παίξουμε το «ντο, ρε, μι», αλλά πρέπει να βρούμε μόνοι μας τις άλλες νότες!

Εξερεύνησε

1. Γνώρισε τα πνευστά όργανα!

Ο Λούις Άρμστρονγκ ξεχωρίζει για το ταλέντο του στην τρομπέτα. Η τρομπέτα είναι ένα χάλκινο πνευστό όργανο: ο μουσικός φυσάει μέσα από το επιστόμιό της και χρησιμοποιεί τα χείλη του για να δημιουργήσει τον ήχο. Πατώντας τις βαλβίδες, αλλάζει το ύψος των ήχων, ενώ ο ήχος βγαίνει από το πλατύ άνοιγμα στο άκρο του οργάνου.

Πώς ακούγεται η τρομπέτα; Σε τι διαφέρει από το τρομπόνι; Ποια άλλα πνευστά όργανα γνωρίζεις;

Μπες εδώ και εξερεύνησε τα όργανα μιας συμφωνικής ορχήστρας! Άκουσε διαφορετικά πνευστά όργανα και σύγκρινε τους ήχους τους. Ποιες ομοιότητες και ποιες διαφορές παρατηρείς; Μπορείς να αναγνωρίσεις τα όργανα μόνο ακούγοντάς τα, χωρίς να τα βλέπεις;

2. Επισκέψου το σπίτι-μουσείο του Άρμστρονγκ!

Φυσικά και υπάρχει μουσείο αφιερωμένο στον Λούις Άρμστρονγκ! Το Louis Armstrong House Museum, στη συνοικία Κορόνα του Κουίνς, στη Νέα Υόρκη, είναι το σπίτι όπου έζησε με τη σύζυγό του, Λουσίλ, για σχεδόν 30 χρόνια. Σήμερα διατηρείται ως μουσείο, για να γνωρίσουν οι επισκέπτες τη ζωή, τη μουσική και την κληρονομιά του σπουδαίου μουσικού.

Επισκέψου την επίσημη ιστοσελίδα του μουσείου εδώ. Στη συνέχεια, εξερεύνησε τη συλλογή του μουσείου και ανακάλυψε τις διαδικτυακές εκθέσεις, με φωτογραφίες, ηχογραφήσεις και ιστορίες από τη ζωή του.

Ποιο αντικείμενο σού έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση; Τι θα ήθελες να μάθεις ακόμη για τον Άρμστρονγκ;

3. Άκουσε την τζαζ μέσα από τη μουσική του!

Η τζαζ γεννιέται στις αφροαμερικανικές κοινότητες των Ηνωμένων Πολιτειών, με ιδιαίτερα σημαντικό κέντρο τη Νέα Ορλεάνη. Συνδυάζει διαφορετικές μουσικές παραδόσεις και ξεχωρίζει για τον αυτοσχεδιασμό: οι μουσικοί δημιουργούν και μεταμορφώνουν τις μελωδίες την ώρα που παίζουν. Ο Λούις Άρμστρονγκ αλλάζει την ιστορία της τζαζ με τον ξεχωριστό τρόπο που παίζει τρομπέτα και χρησιμοποιεί τη φωνή του.

Άκουσε μερικές από τις πιο γνωστές ηχογραφήσεις του:

  • West End Blues – Η σύνθεση του Κινγκ Όλιβερ γίνεται ιδιαίτερα γνωστή μέσα από την ηχογράφηση του Άρμστρονγκ και των Hot Five το 1928. Πρόσεξε την εντυπωσιακή εισαγωγή της τρομπέτας του!
  • Heebie Jeebies – Άκουσε πώς ο Άρμστρονγκ χρησιμοποιεί τη φωνή του σαν μουσικό όργανο, τραγουδώντας με ήχους και συλλαβές αντί για κανονικές λέξεις. Αυτή η τεχνική ονομάζεται scat singing.
  • What a Wonderful World – Απόλαυσε τον Άρμστρονγκ σε μεγαλύτερη ηλικία να ερμηνεύει μία από τις πιο αγαπημένες του μπαλάντες.

Ποιο τραγούδι σου άρεσε περισσότερο; Τι συναισθήματα σου δημιουργεί το καθένα;

ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: