Πατρίσια Μπαθ

Η πρωτοπόρος Αφροαμερικανίδα οφθαλμίατρος και εφευρέτρια.
Η Πατρίσια Έρα Μπαθ γεννιέται στις 4 Νοεμβρίου 1942 στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης. Ο πατέρας της εργάζεται ως οδηγός συρμών στο μετρό της πόλης και είναι ο πρώτος Αφροαμερικανός που αναλαμβάνει αυτή τη θέση, ενώ η μητέρα της εργάζεται ως οικιακή βοηθός για να στηρίξει την οικογένεια. Οι γονείς της ενθαρρύνουν την Πατρίσια να διαβάζει, να εξερευνά τον κόσμο και να κυνηγά τα όνειρά της.
Από μικρή αγαπά το διάβασμα και ενδιαφέρεται για την επιστήμη. Όταν η μητέρα της τής χαρίζει ένα σετ χημείας, ο ενθουσιασμός της μεγαλώνει ακόμη περισσότερο. Στο σχολείο ξεχωρίζει για τις επιδόσεις της και, πριν ακόμη αποφοιτήσει, επιλέγεται για ένα ερευνητικό πρόγραμμα του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Γεσίβα. Εκεί συμμετέχει σε έρευνα για την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων. Είναι ακόμη έφηβη, αλλά η δουλειά της ήδη αναγνωρίζεται και παρουσιάζεται σε επιστημονικό συνέδριο στην Ουάσιγκτον.
Το 1964 ολοκληρώνει τις σπουδές της στη χημεία στο Κολλέγιο Χάντερ της Νέας Υόρκης και συνεχίζει στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάουαρντ, στην Ουάσιγκτον. Αποφοιτά το 1968 και επιστρέφει στη Νέα Υόρκη, όπου ξεκινά την ιατρική της εκπαίδευση στο Νοσοκομείο Χάρλεμ. Εκείνη την περίοδο, η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ και ο αγώνας για ίσα δικαιώματα την επηρεάζουν βαθιά. Συμμετέχει στην εκστρατεία κατά της φτώχειας και οργανώνει φοιτητές ιατρικής, ώστε να προσφέρουν εθελοντικά φροντίδα σε ανθρώπους που δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες.
Στο Νοσοκομείο Χάρλεμ παρατηρεί ότι οι μαύροι ασθενείς αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο προβλημάτων όρασης από άλλους ασθενείς που εξετάζονται σε διαφορετικά νοσοκομεία. Καταλαβαίνει ότι η φροντίδα των ματιών δεν πρέπει να εξαρτάται από το εισόδημα ή τον τόπο κατοικίας. Με δική της πρωτοβουλία, συνεργάζεται με γιατρούς του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ώστε να προσφέρονται οφθαλμολογικές εξετάσεις και επεμβάσεις στο Χάρλεμ. Έτσι, αρχίζει να διαμορφώνει μια νέα προσέγγιση, την «κοινοτική οφθαλμολογία», που συνδυάζει την ιατρική φροντίδα με την πρόληψη και την ενημέρωση.
Η Μπαθ συνεχίζει την εκπαίδευσή της στην οφθαλμολογία και εξειδικεύεται στη χειρουργική των ματιών, μεταξύ άλλων στη μεταμόσχευση κερατοειδούς. Το 1974 μετακινείται στο Λος Άντζελες και εργάζεται στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (UCLA), όπου γίνεται η πρώτη γυναίκα μέλος του διδακτικού προσωπικού στον τομέα της οφθαλμολογίας. Παρά τα εμπόδια που συναντά ως γυναίκα και ως Αφροαμερικανίδα στον επιστημονικό χώρο, συνεχίζει την έρευνα και διεκδικεί ίσες ευκαιρίες στην ιατρική.
Το 1977 συνιδρύει το Αμερικανικό Ινστιτούτο για την Πρόληψη της Τύφλωσης (American Institute for the Prevention of Blindness), με στόχο να προωθήσει την πρόληψη της απώλειας όρασης και την πρόσβαση όλων στην οφθαλμολογική φροντίδα.
Η αφοσίωσή της στην αντιμετώπιση της τύφλωσης την οδηγεί σε μια σημαντική εφεύρεση. Το 1981 συλλαμβάνει την ιδέα του Laserphaco Probe, μιας συσκευής που χρησιμοποιεί τεχνολογία λέιζερ για να βοηθήσει στην αφαίρεση του καταρράκτη με μεγαλύτερη ακρίβεια και μικρότερη τομή. Έπειτα από χρόνια έρευνας και δοκιμών, το 1988 κατοχυρώνει την εφεύρεσή της με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γίνεται έτσι η πρώτη Αφροαμερικανίδα γιατρός που κατοχυρώνει ιατρική εφεύρεση στο όνομά της. Στη διάρκεια της καριέρας της αποκτά συνολικά πέντε αμερικανικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας.
Η Μπαθ συνεχίζει να ερευνά, να διδάσκει και να υποστηρίζει την ισότιμη πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα. Μέσα από το έργο της δείχνει ότι η επιστήμη μπορεί να προσφέρει λύσεις σε πραγματικά προβλήματα και ότι η καταγωγή ή το φύλο δεν πρέπει να καθορίζουν ποιος μπορεί να γίνει επιστήμονας και εφευρέτης.
Η Πατρίσια Μπαθ πεθαίνει στις 30 Μαΐου 2019, σε ηλικία 76 ετών, από επιπλοκές που σχετίζονται με καρκίνο. Το έργο της, όμως, συνεχίζει να εμπνέει γιατρούς, ερευνητές και νέα παιδιά που ονειρεύονται να ανακαλύψουν κάτι που θα κάνει τον κόσμο καλύτερο.
Ο σεξισμός, ο ρατσισμός και η σχετική φτώχεια ήταν τα εμπόδια που αντιμετώπισα ως ένα νεαρό κορίτσι. Δεν υπήρχαν γυναίκες γιατροί. Η χειρουργική ήταν ένα αντρικό επάγγελμα.
Εξερεύνησε
1. Δοκίμασε να διαβάσεις ένα οπτότυπο!
Οι οφθαλμίατροι χρησιμοποιούν έναν πίνακα με σύμβολα διαφορετικών μεγεθών για να ελέγξουν πόσο καθαρά βλέπουμε. Ο πίνακας αυτός ονομάζεται «οπτότυπο» και μπορεί να περιλαμβάνει γράμματα, αριθμούς ή εικόνες. Κατά την εξέταση, ο οφθαλμίατρος ελέγχει κάθε μάτι χωριστά.
Βρες εδώ ένα οπτότυπο με σχέδια. Εκτύπωσέ το σε μεγάλο χαρτί και τοποθέτησέ το απέναντί σου, σε κάποια απόσταση. Κλείσε το ένα μάτι και προσπάθησε να αναγνωρίσεις τα σχέδια. Ποια βλέπεις πιο εύκολα; Ποια δυσκολεύεσαι να ξεχωρίσεις; Η δραστηριότητα είναι ένα παιχνίδι παρατήρησης και δεν αντικαθιστά την εξέταση από οφθαλμίατρο.
Τώρα, φτιάξε το δικό σου οπτότυπο με σχέδια που θα επιλέξεις εσύ!
2. Εξερεύνησε με την αφή!
Οι άνθρωποι που είναι τυφλοί ή έχουν σοβαρή απώλεια όρασης χρησιμοποιούν συχνά την αφή για να εξερευνούν αντικείμενα και να αναγνωρίζουν σχήματα. Μπορείς να δοκιμάσεις κι εσύ να ανακαλύψεις σχέδια χωρίς να τα βλέπεις!
Θα χρειαστείς ένα κομμάτι χαρτόνι και λευκή κόλλα χειροτεχνίας. Σχεδίασε με την κόλλα γραμμές, σχήματα, σπίτια ή ό,τι άλλο φανταστείς και άφησέ την να στεγνώσει εντελώς. Έπειτα, με κλειστά μάτια, ψηλάφισε προσεκτικά τα ανάγλυφα σχέδια με τα δάχτυλά σου. Ποια μπορείς να αναγνωρίσεις μόνο με την αφή; Ποια σε δυσκολεύουν περισσότερο;
3. Ανακάλυψε τα μάτια στους διάσημους πίνακες!
Δεν ενδιαφέρονται μόνο οι οφθαλμίατροι για τα μάτια, αλλά και οι μεγάλοι ζωγράφοι! Πολλοί αγαπούν να ζωγραφίζουν πορτρέτα, αποτυπώνοντας τα πρόσωπα των ανθρώπων με όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες.
Ποια είναι, άραγε, τα πιο διάσημα μάτια στην ιστορία της ζωγραφικής; Μπες εδώ και ανακάλυψε σε ποιον πίνακα ανήκει κάθε ζευγάρι ματιών. Τι να σκέφτονται άραγε τα πρόσωπα που κοιτάζουν; Πώς να νιώθουν;
Μη ξεχάσεις να ζωγραφίσεις και το δικό σου πορτρέτο, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα μάτια!




